Birbirimiz için Yaşayacağız: Mektuplarla Platonov

  Emre Tansu Keten “Voşov kıza dokundu. Bu susmuş çocuğun başında şaşkınlık içinde duruyordu; öncelikle bir çocuğun duygusunda ve inançlı tecrübesinde de mevcut değilse, komünizmin şimdi dünyanın neresinde bulunabileceğini bilmiyordu.” Platonov, Çukur   Ekim Devrimi’nin yüzüncü yıl dönümünde, işçi sınıfının bu ilk muzaffer devriminin her yönüne olduğu gibi, yarattığı sanatsal enerjiye de yoğun bir ilgi […]

İslamcıların yerli ve milli bir ‘sol’ arayışı

    Emre Tansu KETEN –   Recep Tayyip Erdoğan, son birkaç senedir hangi kültür ve sanat etkinliğine katılsa kültürel iktidar mefhumuna vurgu yapmadan kürsüden inmiyor. Geçtiğimiz haftalarda düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülleri töreninde de geleneği bozmadı ve şunları söyledi: “(…) zaman zaman siyasi iktidar olmakla, hatta bağımsız bir ülke olmakla, kültürel iktidar arasındaki […]

Dünyanın bütün kurbağaları birleşin!

  Emre Tansu Keten –   Sanatçıların oto/biyografilerinin, eserlerinin arka planındakileri görme konusunda okura birçok ipucu vermesi gibi, akademisyenlerin yaşam öyküleri de, bilimsel eserlerinin arkasındaki saikleri anlamak konusunda oldukça yararlıdır. Örneğin, (beni en çok etkileyen) Edward Said’in Yersiz Yurtsuz ve Howard Zinn’in Hareket Halindeki Bir Trende Tarafsız Olamazsınız başlıklı otobiyografileri, onları çalışmalarına götüren motivasyonları ve içerisinde bulundukları sosyal koşulları anlamamıza […]

Sanatta Devrimci Arayışlar: Ekim Devrimi Deneyimi

  Emre Tansu Keten –   “Güdümlü sanat, Stalincilikten bu yana bildiğimiz biçimiyle, yazarı götürse götürse yeni-doğalcılığa ya da devrimci romantizme götürür; açıkçası, yakın gelecek üstüne görüşler getirirken,  gerçek yerine birtakım düzmece şeyler yaratan bir sanata.” (Georg Lukacs)   1917 Ekim Devrimi, burjuva tarihçilerinin iddia ettiğinin aksine, bir seçkinler grubunun hain planlarla iktidarı ele geçirmesi […]

John Berger ile Söyleşi

  Bu söyleşi John Berger’in 1978’deki İstanbul ziyareti sırasında gerçekleştirilmiş ve Devrimci Marksist Aylık Dergi Sürekli Devrim’in Aralık 1978 tarihli sayısında yayınlanmıştır.   Sürekli Devrim: Görsel sanatçı sizce olaylara nasıl yaklaşmalıdır?   John Berger: Önce açıklıkla belirteyim ki, kendi politik konumum bazı noktalarda sizin derginizinkinden farklı olabilir ama ona katkıda bulunmaktan memnunluk duyuyorum. Sorunuza gelince… […]

John Berger: Maharet ve Merhamet

  Emre Tansu Keten –   Yaptığın tek hata Ölüm, bir sarhoş gibi şakalaşmaz, Yaşlanmamalıydın   Ben bir hırsız değildim, dedi Cevap olarak (J. B.)   Gösterişsiz, sessiz (ve tabii ki sakin) varlığının aksine kaybı büyük bir yankı uyandırdı Berger’in. Birçok mecra, kitaplarından alıntılar, kendisiyle yapılmış söyleşiler eşliğinde verdi ölüm haberini. Hatta Görme Biçimleri eseri […]

Mutlak Açı: Sürrealizm ve Devrimci Politika Üzerine

  Uraz Aydın –   Birinci Dünya Savaşı, siyasal, iktisadi ve felsefi açıdan olduğu kadar kültürel ve sanatsal eksende de bir kırılma noktası teşkil eder.  1914-1918 Savaşı, vahşetin ve barbarlığın moderniteye ne derece içkin olduğunu göstermiş ve böylece, Batılı modernliğin her bir alandaki hâkim kodlarının, kabul görmüş paradigmalarının, yerleşmiş algılarının radikal bir sorgulamaya tabi kılınmasının […]

Renklerin Şiddeti, Ruhun Çığlığı: Dışavurumculuğun İsyanı

  Uraz Aydın – 1937 yılı, o güne dek görülmüş en büyük dışavurumcu serginin açılışına tanıklık eder. Münih’te sergilenen altı yüz elliye yakın modernist eserin yarısı dışavurumcu tablo ve heykellerden oluşur. Farklı avangard sanatçıların (Picasso, Max Ernst) çalışmalarının yanı sıra Franz Marc, Ernst Ludwig Kirchner, Edward Munch, Marc Chagall, Oskar Kokoschka, Wassily Kandinsky, Paul Klee, […]

Onların Ünsal Oskay’ı ve Bizimki

  U. Uraz Aydın –   “Ben çok bilgili bir insan değilim, çok iyi bir bilim adamı da değilim. Ama ne okumuşsak, neyin üzerinde düşünmüşsem, ne yazmışsam hep içimdeki bu insan olarak taşıdığım sancıdan ötürüdür”.   Fazlasıyla erken gelen ölümünün ardından Ünsal Oskay devlet ve akademi katında “Türkiye’de iletişim bilimlerinin kurucusu” olarak anılırkenFacebook ve Ekşisözlük […]

Troçki, Breton ve Coyoacan Manifestosu

Uraz Aydın Sürrealizmin kurucusu André Breton ile Ekim İhtilali’nin önderi Troçki’nin, Meksika’da karşılaşması bir “nesnel tesadüf”ün eseri olabilir mi? Sürrealistlerin sıklıkla başvurduğu bu kavramı biraz fazla mistik bulmakla birlikte Troçki de, Çılgın Aşk’ın yazarının konferans vermek üzere Meksika’ya geleceğini duyduğunda, bu karşılaşmanın kaçınılmaz olduğundan şüphe duymaz. Böylece “dünyayı dönüştürmenin” (Marx) ve “hayatı değiştirmenin” (Rimbaud) kopmaz […]